Praca z dziećmi

NASZA PRACA Z DZIEĆMI

W Przedszkolu UŁ funkcjonują trzy zróżnicowane wiekowo grupy dziecięce przeznaczone dla dzieci od 3. do 6. roku życia. Praca opiekuńczo-wychowawcza i dydaktyczna z dziećmi prowadzona jest w oparciu o podstawę programową wychowania przedszkolnego oraz wybrane przez nauczycieli programy wychowania przedszkolnego. W pracy z dziećmi wykorzystujemy system pedagogiczny Marii Montessori (1870-1952). Sale przedszkolne zaaranżowano zgodnie z wytycznymi tego systemu, dzieląc je na poszczególne działy (kąciki): I – Ćwiczenia praktycznego życia; II – Kształcenie zmysłów; III – Wychowanie dla kultury życia; IV – Edukacja matematyczna; V – Edukacja językowa; VI – Wychowanie religijne.

Przywiązujemy dużą wagę do ładu, porządku i estetyki wokół dzieci, zarówno w salach przedszkolnych, jak i w innych pomieszczeniach Przedszkola. Staramy się, aby pomoce dydaktyczne (materiał rozwojowy), będące dla dzieci w bezpośrednim dostępie były uporządkowane i kompletne. W realizacji tego zadania pomagają nam dzieci, doskonale orientujące się i znające „przygotowane otoczenie”. M. Montessori stwierdziła, że: Dla dziecka porządek jest tym, czym dla nas jest ziemia pod nogami, na której stoimy, czym dla ryby jest woda, w której pływa. We wczesnym dzieciństwie umysł człowieka czerpie ze swojego otoczenia elementy orientacji, których potrzebuje do swoich późniejszych zdobyczy.

PROGRAMY WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO

• Praca opiekuńcza i wychowawczo-dydaktyczna w Przedszkolu UŁ odbywa się w oparciu o programy:
1) „Dobry start przedszkolaka” – M. Rościszewskiej-Woźniak
2) „Odkryjmy Montessori raz jeszcze…” program opracowany na podstawie założeń pedagogicznych M. Montessori w Przedszkolu Miejskim nr 106 w Łodzi

Podczas wszystkich rodzajów aktywności dziecięcej, a zwłaszcza podczas zabawy swobodnej nauczyciele pomagają dzieciom:
– w przestrzeganiu ustalonych zasad i reguł,
– w używaniu form grzecznościowych,
– w uczeniu się sposobu odnoszenia do innych,
– we współpracy z dziećmi, nauczycielami i innymi dorosłymi,
– w negocjowaniu,
– w uczeniu się ustępowania na rzecz innych.

Podczas posiłków nauczyciele pomagają dzieciom osiągać samodzielność poprzez:
– nakrywanie do stołu (rozkładanie talerzy, kubków, sztućców, itp.),
– przygotowanie kanapek i nałożenie na talerzyk,
– nalewanie napojów,
– odnoszenie naczyń po skończonym posiłku na umówione miejsce,
– próby wycierania stolików.

ZABAWY BADAWCZE

Zabawa badawcza jest ulubionym rodzajem zabawy dzieci i bardzo dobrym sposobem rozwijania dziecięcej aktywności. Jej celem jest zdobywanie wiedzy i poznawanie otaczającego świata. Najczęściej spotykanymi przedmiotami w zabawie badawczej są materiały dostępne dzieciom w środowisku naturalnym, takie, jak: piasek, śnieg, woda, patyki, kamyki, ziemia, muszelki, liście, owoce drzew, rośliny, ale również materiały do zajęć plastycznych i technicznych czy wytwory techniki dostępne w środowisku przedszkolnym: lupa, magnes, baterie, wiatrak, sznurki, szpulki.

Jako przykład zabawy badawczej w naszym Przedszkolu może służyć ziemia, którą dzieci badały za pomocą zmysłów: wzroku, dotyku i powonienia. Każdy miał możliwość dotknięcia i zbadania ziemi. Potem na tackach z ziemią dzieci układały mandale, wykorzystując do tego materiał przyrodniczy: łupinki orzechów, muszle, fasolkę, kasztany, żołędzie. Własne prace wyniosły na wystawę, aby mogli obejrzeć je Rodzice.

 

SAMODZIELNOŚĆ DZIECI

Wychowanie w pedagogice Montessori rozumiane jest jako wspieranie i pomoc dziecku w indywidualnym rozwoju. Istotą wychowania jest doprowadzenie dziecka do samodzielności i niezależności od dorosłych, odpowiedzialności i miłości do świata. Stopniowemu zdobywaniu przez dzieci samodzielności służą przede wszystkim „ćwiczenia praktycznego życia”, które mają związek z pielęgnacją własnej osoby, otoczenia, wzmacnianiem więzi społecznych. Efektem usamodzielnienia się dziecka jest zaradność, którą można rozumieć jako umiejętność wykonywania czynności bez pomocy dorosłych.

W ciągu całego dnia pobytu w Przedszkolu dzieci mają sposobność rozwijania samodzielności także w zabawie (indywidualnej lub zespołowej), podczas pracy z montessoriańskim materiałem rozwojowym i innymi pomocami dydaktycznymi, w czynnościach samoobsługowych (mycie rąk, zębów, spożywanie posiłków, nakrywanie do stołu, odnoszenie naczyń, ubieranie się), ale także po ukończonej zabawie czy pracy.

Po zakończeniu zajęć lub po zabawie obowiązkiem dziecka jest uporządkowanie miejsca, w którym przebywało. Efekty własnych działań dzieci prezentują na wystawie prac. Samodzielnie wynoszą swoją pracę na podkładce, kładąc na niej wcześniej wizytówkę z własnym imieniem. Na drugi dzień samodzielnie sprzątają prace z wystawy i układają pomoce dydaktyczne na półkach w sali.

Zadanie nauczycieli w tym zakresie polega na takim przygotowaniu otoczenia wokół dzieci („przygotowane otoczenie”), aby dostarczało im motywacji i zachęty do swobodnego i samodzielnego podejmowania  decyzji i działań.

 

ĆWICZENIA PRAKTYCZNEGO ŻYCIA

podejmowane przez dzieci w Przedszkolu odpowiadają ich naturalnej aktywności i chęci działania, a ich celem jest nauka konkretnych czynności potrzebnych w codziennym życiu. Ćwiczenia praktycznego życia, poprzez częste ich powtarzanie, prowadzą do koordynacji i zharmonizowania ruchów dziecka, doskonalą małą motorykę i orientację w przestrzeni. Dzięki takiej aktywności dzieci zdobywają samodzielność w myśleniu i działaniu.

Materiał rozwojowy (pomoce dydaktyczne) do ćwiczeń praktycznego życia, który posiadamy jest bardzo urozmaicony. Codziennie dzieci podejmują ćwiczenia: 1) w przelewaniu wody; 2) w przesypywania piasku; 3)  w zapinaniu guzików, wiązaniu kokard i tasiemek; 4) w nawlekaniu, przekładaniu, zakręcaniu, przybijaniu, „krojeniu”; 5) w próbach samodzielnego ubierania się.

Istotę tego rodzaju ćwiczeń trafnie ilustruje myśl M. Montessori: Pomóż mi, żebym mógł zrobić to sam. Warto pamiętać, że w osiąganiu przez dzieci samodzielności dorośli winni im pomagać, nie wyręczać.